برای نمادهای نوستالژیک نایاب و ماندگار شهر ایلام
ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯾﯽ کاریزما ﺑا ﺩﻻﯾﻠﯽ که ﻣﺎ ﻭ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﯿﻢ ﻭ ﺷﺎﯾﺪ ﭘﺎﺳﺨﺶ ﺩﺭ ﻣﺎﻭﺭﺍﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﺭﻭﺡ ﺳﯿّﺎﻝ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮِ سرگردان ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺑﺮﺍﯾﻤﺎﻥ ﺧﺎﻃﺮﻩ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ، ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺧﻨﺪﯾﺪﯾﻢ، ﺑﺮﺍﯾﺸﺎﻥ ﮔﺮﯾﺴﺘﯿﻢ ﻭ ﻣﻤﻨﻮﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﯾﮑﻨﻮﺍﺧﺘﯽ و کسالت ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﻫﺎ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ.
یونس قیطانی
ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺭﺍ قرارِ ﭼﺸﻤﻪ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﺍﻧﺶ، ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺍﺯﺩﺣﺎﻡ ﻭ ﻫﻨﺮ ﻭ ﻫﺎﺭﻣﻮﻧﯽﺍﺵ ﻭ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ، دیگرگونی و رنگارنگی ﺁﺩﻡﻫﺎﯾﺶ ﺟﺬﺍﺏ ﻭ ﺩﻟﺮﺑﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ﺍﯾﻼﻡ، ﺷﻬﺮ ﻧﻮﭘﺎﯼ ﺳﺎﺩﻩ؛ با سیمای ساده و حجمهای بی روح ﺗﻮﺳﺮﯼ ﺧﻮﺭﺩﻩﯼ ﺳﯿﻤﺎﻧﯽ؛ ﺑﺎ ﺭﻧﮓ ﻭ ﺭﻭﯼ ﺧﺴﺘﻪﯼ ﺧﺎﮐﺴﺘﺮﯼ ﻭ ﺧﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﭘﺲ ﻭ ﭘﯿﺶ و خیابانهای بغضآلود؛ ﺷﻬﺮﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻠﻮﻍ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩ ﮐﻮﺩﮎ ﺟﻨﮓ ﻭ عروس ﺟﻨﻮﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻫﮕﺬﺭ ﻧﯿﺰ ﻣﺰﺩ و مهری ﻧﯿﺎﻧﺪﻭﺧﺖ. ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ، ﺷﺨﻢ ﺯﺩ، ﮐﺎﺷﺖ، ﺩﺭﻭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﻮﺷﻪ ﭼﯿﺪ؛ اما به گاه نیاز، ﺧﺮﻣﻨﺶ ﺑﻪ ﮐﺎﻡ ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﮐﯿﺴﻪﮔﺎﻥ ﺷﺪ.
ﻫﺮ ﺩﯾﺎﺭﯼ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎﯾﯽ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻧﮕﯿﻦ ﻭ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺭﻭﺷﻦ و ماندگار ﺁﻥ ﺳﺎﻣﺎﻧﻨﺪ.
ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩﯼ ﺍﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺰﻭ ﺩﻫﻪ ﺷﺼﺘﯽﻫﺎﯼ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ ﺍﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﻗﻮﻝ شاعر: ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺠﯿﻢ/ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽﻫﺎﯼ ﺳﺎﻝ ﺷﺼﺖ ﻭ ﭘﻨﺠﯿﻢ؛ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪﻫﺎی دیروزمان، گنجینهی امروزمان شده است.
ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋهای ﺷﻬﺮ ﺍﯾﻼﻡ ﺍﺯ ﺑﺎﻍﻫﺎ ﻭ ﮐﻮﭼﻪﻫﺎی خاطرات، ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺯﻣﯿﻦ ﺧﺎﮐﯽﻫﺎﯼ ﻓﻮﺗﺒﺎﻝ ﻭ ﻓﺮﻭﺩﮔﺎﻫﯽ ﺁﺳﻔﺎﻟﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ دﺭ ﻇﻬﺮﻫﺎﯼ ﮔﺮﻡ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺩﻫﮑﺪﻩﯼ ﺍﻟﻤﭙﯿﮏ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻭﺍﺭﮔﯽ ﻭ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎ ﻭ ﺻﻒ ﻧﺎﻥ و نفت، ﺩﺭ ﺳﺎلهاﯼ ﺳﺮﺩ ﺑﯽﺑﺮﮔﺸﺖ…
در میان انبوه ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋیﻫﺎﯼ این دیار، ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺷﻬﺮﻣﺎﻥ ﻣﯽﺭﻭﻡ، ﺑﯽ ﺷﮏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ آنها ﻣﻈﺮﻭﻑ ﻣﻨﺎﺳﺐ و در خورِ ﺍﯾﻦ ﻇﺮﻑ ﻧﯿﺴﺖ.
ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯾﯽ کاریزما ﺑا ﺩﻻﯾﻠﯽ که ﻣﺎ ﻭ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﯿﻢ ﻭ ﺷﺎﯾﺪ ﭘﺎﺳﺨﺶ ﺩﺭ ﻣﺎﻭﺭﺍﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﺭﻭﺡ ﺳﯿّﺎﻝ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮِ سرگردان ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺑﺮﺍﯾﻤﺎﻥ ﺧﺎﻃﺮﻩ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ، ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺧﻨﺪﯾﺪﯾﻢ، ﺑﺮﺍﯾﺸﺎﻥ ﮔﺮﯾﺴﺘﯿﻢ ﻭ ﻣﻤﻨﻮﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﯾﮑﻨﻮﺍﺧﺘﯽ و کسالت ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﻫﺎ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ.
ﺍﺯ «ﻣﻮﻟﮕﻪ» ﭘﯿﺮﻣﺮﺩ ﻫﯿﺰﻡﺷﮑﻦ ﻭ ﺗﺮﺳﻨﺎﮎ و تبر به دوش ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ شروع میکنم: ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺧﻮﺵﻧﺸﯿﻦ و فارغ از سُرب و آتش و رقص گلوله در خاکریزهای خوبِ خدا، ﺍﺯ ﮔﺎﺯ ﻭ نعمتهای زیر و روی زمین ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ، ﻫﯿﺰﻡﻫﺎﯼ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎ ﺗﺒﺮ «ﻣﻮﻟﮕﻪ» ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﮐﺎﻫﮕﻠﯽﻣﺎﻥ ﮔﺮﻣﺎ ﻣﯽﺑﺨﺸﯿﺪ.
ﻣﺮﺩﯼ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﻧﺒﺮﺩﻩﺍﻡ ﺭﻭﺯﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﺴﺎﯾﻪﯼ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺑﻪ ﺩﯾﻮﺍﺭﻣﺎﻥ ﻫﯿﺰﻡ ﻣﯽﺷﮑﺴﺖ ﻭ ﺯﻣﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺰﺩ ﮐﻪ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﯿﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺎﺭ ﻣﺒﻠﻎ ۱۰ ﺗﻮﻣﻦ ﺍﺳﮑﻨﺎﺱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ ﺍﻣﺎ ﻧﭙﺬﯾﺮﻓﺖ، ﺑﺮآﺷﻔﺖ ﻭ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺎﺩﺕ، فقط سکه ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻤﺴﺎﯾﻪﯼ ﻣﺎ ﺩﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﺑﯽﻣﻌﺮﻓﺘﯽ، ﭘﻨﺞ ﺗﻮﻣﺎﻥ سکهای پنج و ده ریالی ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ ﻭ «ﻣﻮﻟﮕﻪ» ﺷﺎﺩﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﯿﺐ ﻟﺒﺎﺱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﺶ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺭﻓﺖ.
ﮔﻮﯾﯽ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯼ ﺧﺎﺹ، ﻧﻤﺎﺩ ﻭ ﭼﺎﻭﻭﺵ ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﺍﺯ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ؛ «ﻣﺤﻤﻮﺩﯼ» ﯾﺎ ﺑﻪ ﻗﻮﻝ ﺧﻮﺩﻣﺎﻧﯽتر «ﻣﺎﻣﻮﺩﯼ» ﺭﺍ ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﻧﺒﺮﺩﻩﺍﯾﻢ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﻪﺍﺵ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﮐﻼﻡ ﺣﻖ و آیههای هدایت ﺑﻮﺩ! ﺧﺎﻃﺮﻡ ﻫﺴﺖ ﻫﯿچگاﻩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻧﺸﺪیم؛ ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻮﮎ ﺁﻥ ﻋﺼﺎﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭﺍﻫﻤﻪ ﺩﺍﺷتیم. ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺩﺍﺭﻡ ﺳﺎلهاﯼ ﺩﻭﺩ ﻭ ﺁﺗﺶ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻭ ﻓﺎﻣﯿﻞ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎﯼ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ! ﺭﺍ ﺩﺭ حوالی روستای ﺳﻠﻄﺎﻥﺁﺑﺎﺩ در ﻧﺰﺩﯾﮏ شهر ﭼﻮﺍﺭ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪﺍﯼ ﮐﻢ ﺁﺏ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﯾﻢ؛ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﺳﺘﺎﻧﻪﯼ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ۱۳۶۴ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺭﻭﺯﯼ «ﻣﺎﻣﻮﺩﯼ» ﮐﻪ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﺑﺮ ﻗﺎﻟﯿﭽﻪﯼ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎ ﭘﯿﺪﺍ ﺷﺪ ﻭ ﺑا ﻟﺤﻨﯽ ﻃﻌﻨﻪﺁﻣﯿﺰ ﮔﻔﺖ: این چه جای چادر زدن است!؟ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﯼ ﻃﻌﻤﻪﯼ ﺳﯿﻞ ﺧﻮﺍﻫﯿﺪ ﺷﺪ، ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﯼ ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﯿﻤﻪ ﺷﺐ، ﺳﯿﻠﯽ ﻭﯾﺮﺍﻧﮕﺮ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﻨﺠﻞ ﺁﻣﺪ ﻭ ﭼﺎﺩﺭ ﻭ ﮔﻮﻧﯽﻫﺎﯼ ﺁﺭﺩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻗﻠﻢ ﻭﺳﺎﯾﻞ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺯﻧﺪﮔﯽﻣﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺳﺮﺍﺳﯿﻤﻪ، فقط ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺩﯾﻢ. ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﻟﻨﮕﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﭼﮑﻤﻪﻫﺎﯼ ﻻﺳﺘﯿﮑﯽ ﺳﺒﺰ ﺭﻧﮕﻢ ﺭﺍ ﺯﯾﺮ ﻣﺎﺳﻪﻫﺎﯼ ﺑﺴﺘﺮ ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪ در حوالی بهمنآباد ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﺣﺴﺮﺕ ﻟﻨﮕﻪﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﺎﻧﺪﻩﺍﻡ! ﺍﯾﻦ ﻫﻢ از ﮐﺮﺍﻣﺎﺕ «ﻣﺎﻣﻮﺩﯼ»! خداﯾﺶ ﺑﯿﺎﻣﺮﺯﺩ .
ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺖ ﺁﺩﻡﻫﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﺧﺼﻪﯼ ﻓﺮﺍموش ﻧﺸﺪﻧﯽ ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋیک ﻣﺎ ﺩﻫﻪ ﺷﺼﺘﯽﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺮﺩﯼ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺸﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ، ﭘﺮﭼﻤﯽ ﺳﺒﺰ ﺭﻧﮓ ﺩﺭ دست که ﺭﺩﺍﯾﯽ ﺑﺮ ﺗﻦ و کُتی بر روی ﺁﻥ ﻣﯽﭘﻮﺷید. ﺍﺯ ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺩﺍﺭﻡ نحوهی پوشش او ﻫﻤﯿﻨﻄﻮﺭ ﺑﻮﺩﻩ، ﺭﺍﺯ ﻟﺒﺎﺳﺶ ﺭﺍ ﻧﭙﺮﺳﯿﺪﻡ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﺑﯿﺮﻕ ﺳﺒﺰﺵ ﺭﺍ، ﺁﺭﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ «ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ» ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﯿﻢ…
ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﺩﺭﺍﺯﺍ ﮐﺸﯿﺪ؛ دل حوصله تنگ ﻭ ﺣﺮﻑﻫﺎﯼ ﻧﮕﻔﺘﻪﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺩﺭ ﻭﯾﺎﺭ ﻭﺍﮊﮔﺎﻧﻢ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﻣﯽﮐﺸﻨﺪ و دیگر مورد، ﮐﺴﯽ است ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ «ﻣﻮﻓﯽ» ﻣﯽﺷﻨﺎختیم؛ ﻧﺎﻡ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪﺍی او ﺭﺍ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﻢ؛ ﻭﻟﯽ ﻏﻢ ﻣﺰﻣﻦ ﻭ ﺩﯾﺎﻟﻮﮒﻫﺎﯼ ﺧﺎﺹ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺩﺍﺭﻡ؛ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ، ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺳﺒﮏ ﺧﺎﺹ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ… ﺍﻭ ﻫﻢ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﻧﯿﺎﺯﺵ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﯾﮑﻪﯼ ﻣﯿﺎﻥ ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠّﯽ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭﯼ شهر ایلام ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﺷﻮﺩ.
ﺁﺭﯼ! ﯾﮑﯽ ﺧﻮﺭﺍﮎ ﺍﺟﺎﻕﻫﺎﯼ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﯾﻼﻡ ﺩﻫﻪﯼ ﺷﺼﺖ ﺭﺍ ﻣﯽﺭﺳﺎﻧﺪ؛ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺑﺎ ﺷﺎﻟﯽ ﺳﺒﺰ ﺑﺮ ﻣﯿﺎﻧﻪﯼ ﭘﯿﮑﺮ ﻭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﻮﺩﺍﯼ ﺳﻮﺭﻩﻫﺎﯼ ﻗﺪﺳﯽ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺧﺖ؛ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﮐﻠﯿﺪ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎﯼ ﻣﺮﺍﺳﻤﺎﺕ ﻭ فصل مشترک سوگ مساجد ﺑﺎ ﺑﯿﺮﻕ ﺁﺯﺍﺩﮔﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻭ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻧﻤﺎﺩ ﻃﯿﻔﯽ ﭘﺮﺷﻤﺎﺭ ﺍﺯ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﮐﺜﺮﺕ ﻭﻟﯽ ﺩﺭ ﺗﻦ ﻭ ﺟﺎﻥ «ﻣﻮﻓﯽ» ﺑﻪ ﻭﺣﺪﺕ ﺭﺳﯿﺪﻩﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺳﺖ ﻧﯿﺎﺯ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﺩﺭﺍﺯ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ…
ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺷﻤﺎﺭ ﺁﺩﻡﻫﺎ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺍﺳﺖ؛ ﺩﺭ ﺻﻨﻮﻑ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥﻫﺎﯼ ﭘﺲ ﻭ ﭘﯿﺶ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻣﺎﻥ ﺍﯾﻼﻡ؛ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺩﯾﮕﺮ…
ﺭﻭﺡ ﺭﻓﺘﮕﺎنشان ﺷﺎﺩ ﻭ ﺩﻝ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎنشان ﺁﺑﺎﺩ.
ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺭﺍ قرارِ ﭼﺸﻤﻪ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﺍﻧﺶ، ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺍﺯﺩﺣﺎﻡ ﻭ ﻫﻨﺮ ﻭ ﻫﺎﺭﻣﻮﻧﯽﺍﺵ ﻭ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ، دیگرگونی و رنگارنگی ﺁﺩﻡﻫﺎﯾﺶ ﺟﺬﺍﺏ ﻭ ﺩﻟﺮﺑﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ.
ﺍﯾﻼﻡ، ﺷﻬﺮ ﻧﻮﭘﺎﯼ ﺳﺎﺩﻩ؛ با سیمای ساده و حجمهای بی روح ﺗﻮﺳﺮﯼ ﺧﻮﺭﺩﻩﯼ ﺳﯿﻤﺎﻧﯽ؛ ﺑﺎ ﺭﻧﮓ ﻭ ﺭﻭﯼ ﺧﺴﺘﻪﯼ ﺧﺎﮐﺴﺘﺮﯼ ﻭ ﺧﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﭘﺲ ﻭ ﭘﯿﺶ و خیابانهای بغضآلود؛ ﺷﻬﺮﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻠﻮﻍ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩ ﮐﻮﺩﮎ ﺟﻨﮓ ﻭ عروس ﺟﻨﻮﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻫﮕﺬﺭ ﻧﯿﺰ ﻣﺰﺩ و مهری ﻧﯿﺎﻧﺪﻭﺧﺖ. ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ، ﺷﺨﻢ ﺯﺩ، ﮐﺎﺷﺖ، ﺩﺭﻭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﻮﺷﻪ ﭼﯿﺪ؛ اما به گاه نیاز، ﺧﺮﻣﻨﺶ ﺑﻪ ﮐﺎﻡ ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﮐﯿﺴﻪﮔﺎﻥ ﺷﺪ.
ﻫﺮ ﺩﯾﺎﺭﯼ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎﯾﯽ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻧﮕﯿﻦ ﻭ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺭﻭﺷﻦ و ماندگار ﺁﻥ ﺳﺎﻣﺎﻧﻨﺪ.
ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩﯼ ﺍﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺰﻭ ﺩﻫﻪ ﺷﺼﺘﯽﻫﺎﯼ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ ﺍﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﻗﻮﻝ شاعر: ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺠﯿﻢ/ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽﻫﺎﯼ ﺳﺎﻝ ﺷﺼﺖ ﻭ ﭘﻨﺠﯿﻢ؛ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪﻫﺎی دیروزمان، گنجینهی امروزمان شده است.
ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋهای ﺷﻬﺮ ﺍﯾﻼﻡ ﺍﺯ ﺑﺎﻍﻫﺎ ﻭ ﮐﻮﭼﻪﻫﺎی خاطرات، ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺯﻣﯿﻦ ﺧﺎﮐﯽﻫﺎﯼ ﻓﻮﺗﺒﺎﻝ ﻭ ﻓﺮﻭﺩﮔﺎﻫﯽ ﺁﺳﻔﺎﻟﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ دﺭ ﻇﻬﺮﻫﺎﯼ ﮔﺮﻡ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺩﻫﮑﺪﻩﯼ ﺍﻟﻤﭙﯿﮏ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻭﺍﺭﮔﯽ ﻭ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎ ﻭ ﺻﻒ ﻧﺎﻥ و نفت، ﺩﺭ ﺳﺎلهاﯼ ﺳﺮﺩ ﺑﯽﺑﺮﮔﺸﺖ…
در میان انبوه ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋیﻫﺎﯼ این دیار، ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺷﻬﺮﻣﺎﻥ ﻣﯽﺭﻭﻡ، ﺑﯽ ﺷﮏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ آنها ﻣﻈﺮﻭﻑ ﻣﻨﺎﺳﺐ و در خورِ ﺍﯾﻦ ﻇﺮﻑ ﻧﯿﺴﺖ.
ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯾﯽ کاریزما ﺑا ﺩﻻﯾﻠﯽ که ﻣﺎ ﻭ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﯿﻢ ﻭ ﺷﺎﯾﺪ ﭘﺎﺳﺨﺶ ﺩﺭ ﻣﺎﻭﺭﺍﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﺭﻭﺡ ﺳﯿّﺎﻝ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮِ سرگردان ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺑﺮﺍﯾﻤﺎﻥ ﺧﺎﻃﺮﻩ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ، ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺧﻨﺪﯾﺪﯾﻢ، ﺑﺮﺍﯾﺸﺎﻥ ﮔﺮﯾﺴﺘﯿﻢ ﻭ ﻣﻤﻨﻮﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﯾﮑﻨﻮﺍﺧﺘﯽ و کسالت ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﻫﺎ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ.
ﺍﺯ «ﻣﻮﻟﮕﻪ» ﭘﯿﺮﻣﺮﺩ ﻫﯿﺰﻡﺷﮑﻦ ﻭ ﺗﺮﺳﻨﺎﮎ و تبر به دوش ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ شروع میکنم: ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺧﻮﺵﻧﺸﯿﻦ و فارغ از سُرب و آتش و رقص گلوله در خاکریزهای خوبِ خدا، ﺍﺯ ﮔﺎﺯ ﻭ نعمتهای زیر و روی زمین ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ، ﻫﯿﺰﻡﻫﺎﯼ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎ ﺗﺒﺮ «ﻣﻮﻟﮕﻪ» ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﮐﺎﻫﮕﻠﯽﻣﺎﻥ ﮔﺮﻣﺎ ﻣﯽﺑﺨﺸﯿﺪ.
ﻣﺮﺩﯼ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﻧﺒﺮﺩﻩﺍﻡ ﺭﻭﺯﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﺴﺎﯾﻪﯼ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺑﻪ ﺩﯾﻮﺍﺭﻣﺎﻥ ﻫﯿﺰﻡ ﻣﯽﺷﮑﺴﺖ ﻭ ﺯﻣﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺰﺩ ﮐﻪ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﯿﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺎﺭ ﻣﺒﻠﻎ ۱۰ ﺗﻮﻣﻦ ﺍﺳﮑﻨﺎﺱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ ﺍﻣﺎ ﻧﭙﺬﯾﺮﻓﺖ، ﺑﺮآﺷﻔﺖ ﻭ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺎﺩﺕ، فقط سکه ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻤﺴﺎﯾﻪﯼ ﻣﺎ ﺩﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﺑﯽﻣﻌﺮﻓﺘﯽ، ﭘﻨﺞ ﺗﻮﻣﺎﻥ سکهای پنج و ده ریالی ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ ﻭ «ﻣﻮﻟﮕﻪ» ﺷﺎﺩﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﯿﺐ ﻟﺒﺎﺱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﺶ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺭﻓﺖ.
ﮔﻮﯾﯽ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯼ ﺧﺎﺹ، ﻧﻤﺎﺩ ﻭ ﭼﺎﻭﻭﺵ ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﺍﺯ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ؛ «ﻣﺤﻤﻮﺩﯼ» ﯾﺎ ﺑﻪ ﻗﻮﻝ ﺧﻮﺩﻣﺎﻧﯽتر «ﻣﺎﻣﻮﺩﯼ» ﺭﺍ ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﻧﺒﺮﺩﻩﺍﯾﻢ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﻪﺍﺵ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﮐﻼﻡ ﺣﻖ و آیههای هدایت ﺑﻮﺩ! ﺧﺎﻃﺮﻡ ﻫﺴﺖ ﻫﯿچگاﻩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻧﺸﺪیم؛ ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻮﮎ ﺁﻥ ﻋﺼﺎﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭﺍﻫﻤﻪ ﺩﺍﺷتیم. ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺩﺍﺭﻡ ﺳﺎلهاﯼ ﺩﻭﺩ ﻭ ﺁﺗﺶ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻭ ﻓﺎﻣﯿﻞ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎﯼ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ! ﺭﺍ ﺩﺭ حوالی روستای ﺳﻠﻄﺎﻥﺁﺑﺎﺩ در ﻧﺰﺩﯾﮏ شهر ﭼﻮﺍﺭ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪﺍﯼ ﮐﻢ ﺁﺏ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﯾﻢ؛ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﺳﺘﺎﻧﻪﯼ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ۱۳۶۴ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺭﻭﺯﯼ «ﻣﺎﻣﻮﺩﯼ» ﮐﻪ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﺑﺮ ﻗﺎﻟﯿﭽﻪﯼ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎ ﭘﯿﺪﺍ ﺷﺪ ﻭ ﺑا ﻟﺤﻨﯽ ﻃﻌﻨﻪﺁﻣﯿﺰ ﮔﻔﺖ: این چه جای چادر زدن است!؟ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﯼ ﻃﻌﻤﻪﯼ ﺳﯿﻞ ﺧﻮﺍﻫﯿﺪ ﺷﺪ، ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﯼ ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﯿﻤﻪ ﺷﺐ، ﺳﯿﻠﯽ ﻭﯾﺮﺍﻧﮕﺮ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﻨﺠﻞ ﺁﻣﺪ ﻭ ﭼﺎﺩﺭ ﻭ ﮔﻮﻧﯽﻫﺎﯼ ﺁﺭﺩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻗﻠﻢ ﻭﺳﺎﯾﻞ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺯﻧﺪﮔﯽﻣﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺳﺮﺍﺳﯿﻤﻪ، فقط ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺩﯾﻢ. ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﻟﻨﮕﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﭼﮑﻤﻪﻫﺎﯼ ﻻﺳﺘﯿﮑﯽ ﺳﺒﺰ ﺭﻧﮕﻢ ﺭﺍ ﺯﯾﺮ ﻣﺎﺳﻪﻫﺎﯼ ﺑﺴﺘﺮ ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪ در حوالی بهمنآباد ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﺣﺴﺮﺕ ﻟﻨﮕﻪﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﺎﻧﺪﻩﺍﻡ! ﺍﯾﻦ ﻫﻢ از ﮐﺮﺍﻣﺎﺕ «ﻣﺎﻣﻮﺩﯼ»! خداﯾﺶ ﺑﯿﺎﻣﺮﺯﺩ .
ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺖ ﺁﺩﻡﻫﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﺧﺼﻪﯼ ﻓﺮﺍموش ﻧﺸﺪﻧﯽ ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋیک ﻣﺎ ﺩﻫﻪ ﺷﺼﺘﯽﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺮﺩﯼ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺸﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ، ﭘﺮﭼﻤﯽ ﺳﺒﺰ ﺭﻧﮓ ﺩﺭ دست که ﺭﺩﺍﯾﯽ ﺑﺮ ﺗﻦ و کُتی بر روی ﺁﻥ ﻣﯽﭘﻮﺷید. ﺍﺯ ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺩﺍﺭﻡ نحوهی پوشش او ﻫﻤﯿﻨﻄﻮﺭ ﺑﻮﺩﻩ، ﺭﺍﺯ ﻟﺒﺎﺳﺶ ﺭﺍ ﻧﭙﺮﺳﯿﺪﻡ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﺑﯿﺮﻕ ﺳﺒﺰﺵ ﺭﺍ، ﺁﺭﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ «ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ» ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﯿﻢ…
ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﺩﺭﺍﺯﺍ ﮐﺸﯿﺪ؛ دل حوصله تنگ ﻭ ﺣﺮﻑﻫﺎﯼ ﻧﮕﻔﺘﻪﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺩﺭ ﻭﯾﺎﺭ ﻭﺍﮊﮔﺎﻧﻢ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﻣﯽﮐﺸﻨﺪ و دیگر مورد، ﮐﺴﯽ است ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ «ﻣﻮﻓﯽ» ﻣﯽﺷﻨﺎختیم؛ ﻧﺎﻡ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪﺍی او ﺭﺍ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﻢ؛ ﻭﻟﯽ ﻏﻢ ﻣﺰﻣﻦ ﻭ ﺩﯾﺎﻟﻮﮒﻫﺎﯼ ﺧﺎﺹ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺩﺍﺭﻡ؛ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ، ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺳﺒﮏ ﺧﺎﺹ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ… ﺍﻭ ﻫﻢ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﻧﯿﺎﺯﺵ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﯾﮑﻪﯼ ﻣﯿﺎﻥ ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠّﯽ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭﯼ شهر ایلام ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﺷﻮﺩ.
ﺁﺭﯼ! ﯾﮑﯽ ﺧﻮﺭﺍﮎ ﺍﺟﺎﻕﻫﺎﯼ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﯾﻼﻡ ﺩﻫﻪﯼ ﺷﺼﺖ ﺭﺍ ﻣﯽﺭﺳﺎﻧﺪ؛ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺑﺎ ﺷﺎﻟﯽ ﺳﺒﺰ ﺑﺮ ﻣﯿﺎﻧﻪﯼ ﭘﯿﮑﺮ ﻭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﻮﺩﺍﯼ ﺳﻮﺭﻩﻫﺎﯼ ﻗﺪﺳﯽ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺧﺖ؛ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﮐﻠﯿﺪ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎﯼ ﻣﺮﺍﺳﻤﺎﺕ ﻭ فصل مشترک سوگ مساجد ﺑﺎ ﺑﯿﺮﻕ ﺁﺯﺍﺩﮔﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻭ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻧﻤﺎﺩ ﻃﯿﻔﯽ ﭘﺮﺷﻤﺎﺭ ﺍﺯ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﮐﺜﺮﺕ ﻭﻟﯽ ﺩﺭ ﺗﻦ ﻭ ﺟﺎﻥ «ﻣﻮﻓﯽ» ﺑﻪ ﻭﺣﺪﺕ ﺭﺳﯿﺪﻩﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺳﺖ ﻧﯿﺎﺯ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﺩﺭﺍﺯ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ…
ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺷﻤﺎﺭ ﺁﺩﻡﻫﺎ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺍﺳﺖ؛ ﺩﺭ ﺻﻨﻮﻑ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥﻫﺎﯼ ﭘﺲ ﻭ ﭘﯿﺶ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻣﺎﻥ ﺍﯾﻼﻡ؛ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺩﯾﮕﺮ…
ﺭﻭﺡ ﺭﻓﺘﮕﺎنشان ﺷﺎﺩ ﻭ ﺩﻝ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎنشان ﺁﺑﺎﺩ.
تاریخ انتشار: ۸ آذر ۱۴۰۴ ساعت:19:32