دلایل واپس زدگی ازدواج در جوانان

پژوهشگران دلایل تأخیر ازدواج در جوانان را مشکلات شغلی، اقتصادی و ترس از هزینه‌ها می‌دانند و معتقدند تساهل روابط میان دو جنس و بی اعتمادی اجتماعی، امری تأثیر گذار در این زمینه است.
ازدواج و تشکیل خانواده یکی از رویدادهای مهم زندگی انسان است که نه تنها در سلامت جسمی و روحی فرد تأثیر دارد، بلکه مرحله گذر و ورود به فصلی جدید از زندگی است، همچنین در ایران، ازدواج و همسرگزینی اولین دلیل تشکیل خانواده و یکی از عناصر مهم و تأثیرگذار بر این نهاد است.
با توجه به اینکه افزایش تحصیلات، ارتقای سطح آگاهی و مسئولیت اجتماعی، افزایش شهرنشینی، سبک زندگی و تغییر نگرش‌ها از عوامل مهم و مؤثر در ازدواج است، امروزه تناقضی آشکار در درون خانواده مدرن وجود دارد.
از سویی، ازدواج برای تشکیل خانواده به منزله بنایی جمع گرایانه به ارزش‌هایی همچون وفاداری، فداکاری، صداقت و مسئولیت پذیری و پذیرفتن برخی محدودیت‌ها یک نیاز محسوب می‌شود و از سوی دیگر توسعه ارزش‌های مادی و مدرن در درون خانواده و گسترش فردگرایی، لذت خواهی، تنوع طلبی، مصرف گرایی و… امکان غلبه ارزش‌های جمع گرایانه را کاهش می‌دهد. در نتیجه این تناقض بحران و تهدیدی برای نهاد خانواده ایجاد می‌کند.
در این زمینه ناهید حسینی، دانشجوی دکتری گروه شناسی گرایش‌های اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، سید محمد سید میرزایی، دکتری جمعیت شناسی و استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و باقر ساروخانی، دکترای جامعه شناسی و استاد دانشگاه تهران، پژوهشی با هدف مطالعه، شناخت معنا و تفسیر جوانان از ازدواج و رویکرد و چگونگی رویارویی آنان با این موضوع در شرایط فعلی، انجام داده‌اند.
براساس یافته‌های تحقیق فوق‌، اگر چه تعداد زیادی از مشارکت کنندگان مطالعه شده، خانواده را برای همیشه نفی نمی‌کنند و تجرد قطعی را نقطه ایده آل خود نمی‌دانند، ولی به دلایل برخی مشکلات شغلی، اقتصادی و ترس از هزینه و همچنین بنا به دلایل اجتماعی، تساهل روابط میان دو جنس و بی اعتمادی، خواسته یا نا خواسته ازدواج را به تعویق می‌اندازند.
به عقیده این پژوهشگران، تا زمانی که ازدواج امری بی معنا، نامناسب و مانع پیشرفت تلقی شود، طبیعی است که جوانان به آن احساس بی نیازی و بی میلی می‌کنند. از سویی شکل ارتباط فعلی، ناشناخته بودن افراد برای همسری، بی اعتمادی حاکم در ارتباطات و وجود خیانت و بی وفایی در روابط خود یا تجربیات دیگران نیز جوانان را بر آن می‌دارد که برای دستیابی به رابطه ناب، عشق، صمیمیت و اعتماد فعلاً از ازدواج صرف نظر و آن را به وقتی دیگر موکول کنند.
ناهید حسینی و همکارانش، با اشاره به اینکه زنان جامعه کنونی ما در تحولات اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی ایجاد شده، فرصت بیشتری در حوزه‌های آموزش و اشتغال یافتند، میگویند: جایگاه امروزی زنان با گذشته بسیار متفاوت شده و برای آنان امکان اشتغال و درآمد اقتصادی فراهم شده است، به همین سبب به راحتی تن به ازدواج نمی‌دهند.
به گفته متخصصان امروزه امکان رابطه و تعداد ارتباط با جنس مخالف به ویژه در مردان، بیشتر حس تنوع خواهی و لذت جویی آنان را تطمیع می‌کند و می‌تواند باعث گریز از ازدواج باشد. همچنین "واپس‌زدگی" به ازدواج میان پسران بیشتر محسوس است، دختران حتی اگر به ازدواج راغب باشند، به دلیل شرایط فعلی پسران و تمایل کم آنها برای ازدواج، با تقاضای کمتر و انتخاب‌های محدود تر مواجهند.
براساس نتایج به دست آمده ازدواج در میان جوانان ما هنوز یک هدف است، به بیان دیگر در این امید و انتظارند که در نهایت روزی ازدواج خواهند کرد، "واپس‌زدگی" امروز آنها دال بر کناره گیری دائم آنان از ازدواج نیست. درواقع آنها به دلیل فقدان امکانات و شرایط لازم از سویی و بنا به مشاهدات و تجربیات خود و دیگران از شرایط اجتماعی و اقتصادی و ارتباطی از سوی دیگر، به چنین نگرشی رسیده و فعلاً چنین استراتژی را اتخاذ کرده‌اند.
براساس مطالعات صورت گرفته تیم این پژوهش معتقدند: لازم است نهادهای مسئول و برخوردار که می‌توانند در امر ازدواج به جوانان کمک کنند، فرصت‌های باقی مانده را پاس دارند، آستین همت بالا زنند و به ترمیم زیر ساخت‌های جامعه بپردازند.
این پژوهش در دومین شماره شانزدهمین دوره نشریه "زن در توسعه و سیاست " منتشر شده است.
نظرات ارسال نظر